આરોગ્ય.કૉમ - ગુજરાતી

Tuesday, Jul 16th

Last update:04:36:36 AM GMT

અવગણના નહી કરો

Print PDF
Article Index
અવગણના નહી કરો
Page 2
મારા કુતરાને કેટલી વાર નવડાવવો જોઇએ?
આવરણ ભીનુ કરો.
રસ્સી.
All Pages

શું તમારા પાળેલા પ્રાણીઓનુ વજન વધારે છે? "સુરક્ષિત રીતે માલિકો પોતાના પાળેલા પ્રાણીઓનુ અથવા કુતરાઓનુ વધારે ટકેવારી જેટલુ વજન ઓછુ કરવામાં સીધી ભુમિકા ભજવે છે. સમસ્યા એ છે કે ઘણા લોકો જાણતા નથી કેવી રીતે તેમણે જાણવુ કે તેમના પાળેલા પ્રાણીઓનુ વજન વધારે છે અથવા આ પરિસ્થિતિને કેવી રીતે સુધારવી." પ્રાણીઓને ખવડાવવાની ઢબ અને નિયમિત કસરત કરવામાં થોડો ફેરફાર, તેમના જીવનગાળા અને ગુણવત્તા સુધારવા ઉપર મોટી અસર કરી શકે છે.

તમારા પાળેલા પ્રાણીઓનુ વજન વધારે છે, તે તમે કેવી રીતે કહેશો.

Dog Dog

  • તમારી બીલાડી/કુતરાની ઉપર ઉભા રહીને નીચે જોઇને ખાતરી કરો કે "કમર" પ્રાણીઓનુ યોગ્ય વજન હોય તો તેમની પાસળીઓના પાછળના ભાગમાં ખાડો દેખાશે. તમારા બંને હાથની હથેળી નીચે બીલાડી/કુતરાની પાસળી ઉપર ધીમેથી મુકો. તમને પાસળીનો સંપર્ક સાધવાની સવેંદના થશે, પણ તે બહાર ન દેખાવી જોઇએ.
  • તમને જો પાસળીની સવેંદના ન થાય તો તમારી બીલાડીનુ/કુતરાનુ વજન વધારે છે. વધારે વજનવાળા પાળેલા પ્રાણીઓની સાધારણપણે તેમના પેટની અને પગની જાંઘની વચ્ચે ચરબીની થેલીઓ હોય છે.
  • જો તમે પાસળીઓની સંવેદના નહી કરી શકો તો તમારી બીલાડીનુ/કુતરાનુ વજન વધારે હોવાની શક્યતા હોય છે.

પાળેલા પ્રાણીઓના દાતનુ આરોગ્ય.
એક પાળેલા પ્રાણીના જવાબદાર માલિક તરીકે તમે બંધાયેલા છો કે તમારા પાળેલા પ્રાણીના દાતની સંભાળ વ્યવસાઈક રીતે અને ઘરમાં તમે ગંભીરતાથી લ્યો. જો તમે તમારા કુતરાના જીવનમાં શરૂઆતથી તેના મોઢાને બરોબર રીતે સંભાર્યુ હોત તો તેન દાતની કાળજી તેને ખવરાવવા જેટલી સરળ હોત. તમને ખબર છે કે સૌથી સામાન્ય આરોગ્યની સમસ્યા કુતરામાં કઈ છે? ૮૦ ટકા ઘરેલુ કુતરા જેઓ ત્રણ વર્ષ અથવા જુના છે, તેમના દાત ચેપથી અસરગ્રસ્ત છે. તે છતા પાળેલા પ્રાણીઓના માલિકો આ સમસ્યાને સૌથી વધારે નજર અંદાજ કરે છે.

દાતના રોગના અમુક શક્ય ચિન્હો ક્યા છે?
  • ખરાબ શ્વાસ.
  • રંગ બગડેલા દાત.
  • લાલ અથવા સોજી ગયેલા પેઢા.
  • દાતનુ નુકશાન.
  • ચાવવામાં અને ખાવામાં તકલીફ.
  • વજન ઓછુ થવુ.
  • તુટેલા અથવા ખોવાઈ ગયેલા દાત.
  • નાકમાંથી પાણી પડવુ.
  • લાળમાં લોહી.
  • લાળ પડવી.
  • એક આંખ નીચે ફાટી જવુ અથવા સોજી જવુ.

આ ચેપ છેવટે તમારા લોહીના પ્રવાહમાં દાખલ થઈ જશે, જેને લીધે હદય, ફેફસા, પિત્તાશય અને મુત્રપીંડનો રોગો થાય છે.

એક કુતરાને વારંવાર થતો દાતનો રોગ કેવી રીતે થાય છે?
દાતમાં વારંવાર થતો રોગ તેના સ્તર ઉપર જામેલી છારીથી શરૂ થાય છે. આ દાત ઉપર સફેદ છારી ભેગી થાય છે. જો આ છારી નિયમિત રીતે દાત સાફ કરતી વખતે ન કાઢીયે તો તે ખનીજ (સખત) થઈ જાય છે અને દાત ઉપર બાઝતી છારી બની જાય છે. જેમ દાત ઉપર ડામર બંધાય છે, તે બાઝતી છારી ભેગી કરે છે જે પેઢાને ચેપ લગાવે છે.

દાતમાં વારંવાર થતો રોગ કેવી રીતે રોકી શકાય?
કમનસીબે વારંવાર થતા દાતના રોગને ઉલ્ટો નથી કરી શકાતો. તે છતા તેને ધીમો પાડી શકાય છે અથવા દાતની યોગ્ય કાળજી લઈને બંધ કરી શકાય છે. તમારા પાળેલા પ્રાણીઓના આ રોગને રોકવા માટે ઘણી બધી વસ્તુઓ કરી શકાય છે.

  • નિયમિત રીતે તમારા પાળેલા પ્રાણીના દાતને સાફ કરો.
  • તમારા પાળેલા પ્રાણીને એક સમતુલ પૌષ્ટીક ખોરાક ખવડાવો.
  • તમારા પાળેલા પ્રાણીના દાત માટે રમકડા અને વસ્તુઓ ચાવવા માટે આપો.
  • એક પશુ ચિકિત્સક દ્વારા નિયમિત રીતે દાતની જાંચ કરાવો.

અવગણના નહી કરો – જાનવર અને પાળેલા પ્રાણીઓ. – તમારા પાળેલા પ્રાણીના દાત ઘસો.

તમારા પાળેલા પ્રાણીના દાત નિયમિત ઘસો.
તમારા પાળેલા પ્રાણીના દાત જેટલી વાર બની શકે તેટલી વાર આદર્શ રીતે દરરોજ ઘસવા જોઇએ. તમારા પાળેલા પ્રાણીના દાત સાફ કર્યા પછી તેને દાત સાફ કરવાની ટેવ પાડો!

તમે પ્રાણીઓ માટે બનાવેલ ખાસ દાતનુ બ્રશ અથવા એક બાળકનુ દાત સાફ કરવાનુ નરમ બ્રશ, આંગળીથી સાફ કરવાનુ બ્રશ, જાળીવાળી ગાદીનુ બ્રશ અથવા એક કપાસનુ પોતુ ખરીદી શકો છો. ખાસ પાળેલા પ્રાણીઓ માટે સ્પષ્ટ રીતે બનાવેલ દાત સાફ કરવાનુ પેસ્ટ વાપરવુ. આ ઘટકો છે જે મોઢુ સાફ કર્યા પછી કામ ચાલુ રાખે છે. કુતરા માટે બનાવેલ ખાસ દાત સાફ કરવાનુ પેસ્ટ જે ખોરાકને સુગંધીત બનાવે છે જે પાળેલા પ્રાણીઓને આકર્શીત કરે છે. માણસોની દાત સાફ કરવાની પેસ્ટથી સોડા અથવા મીઠાને દુર રાખો. ઘણા કુતરાઓને ફીણની ક્રિયા ગમતી નથી અને તે કદાચ તેની પાચનની રચનાને અસ્વસ્થ કરે છે.

દાતની અંદરની સપાટી સુધી પહોચવા અને પાછળની ઉપરની ચાવવાની દાઢ સુધી પહોચવા પ્રયત્ન કરો. આ દાત ઝડપથી છારી બાંધવાનુ વલણ ધરાવે છે.

પૌષ્ટીક સંતુલીત ખોરાક ખવરાવો, ખાસ કરીને કોરો.
એક કઠણ, બરડ ખોરાક દાતની સાથે ઘસવાથી બેકટેરીયાને આગળ વધતા રોકશે.

દાત ઘસવા માટે રમકડા અને વસ્તુઓ આપો. તે કુતરા માટે ફક્ત આનંદ આપતી વસ્તુ નથી, પણ તેમને ખબર નથી પડતી કે તેમના માટે તે કેટલી સારી છે. તમારા "કુતરાના દાત સાફ" કરવા માટે ઘણા બધા રમકડા અને હાડકા આપો, ખાસ કરીને, ગાંઠાવાળા રમકડા, દોરીવાળા રમકડા અને રેશમના રમકડા. Rawhide એક બીજી દાત ઘસવાની વસ્તુ છે, જેનાથી કુતરા દાત ઘસે છે અને નુકશાનકારક છારીને કાઢી નાખે છે.

એક પશુ ચિકિત્સક પાસે નિયમિત રીતે જાંચ કરાવો. તમારા પાળેલા પ્રાણીના દાત વ્યવસાઈક રીતે નિયમિત સાફ કરાવો. સાફ કરવાનો પુનરાવૃતિનો દર તમારા પાળેલા પ્રાણીના વ્યક્તિગત જરૂરીયાતો ઉપર આધાર રાખે છે, એટલે તમારા પશુ ચિકિત્સકની ઓછામાં ઓછુ વર્ષમાં એક વાર સલાહ લ્યો.

હું કેવી રીતે મારા કુતરાને નિયમિત રીતે બ્રશ વાપરવાનુ શીખવાડુ?
તમારા પાળેલા પ્રાણીને તેના મોઢામાં આંગળીઓ નાખવાની ટેવ પાડો. થોડીક દાતની પેસ્ટ તમારી આંગળી ઉપર ચોટાડો અને તમારી આંગળી તેના ગાલ અને પેઢાની વચમાં રાખો. તમારૂ પાળેલુ પ્રાણી પેસ્ટ ચાટશે એટલે તમે સ્વસ્થતાપૂર્વક તેના વખાણ કરો. એક વાર તેને આરામદાયક લાગશે, પછી તમે દાતના બ્રશ ઉપર પેસ્ટ લગાડીને તે જ કામ કરશો. તરત જ તમારૂ પાળેલુ પ્રાણી આ પ્રક્રિયા આરામથી કરશે. પહેલી વાર ફક્ત થોડી સેકંડ ગાળો અને પછી દાત ઘસવા માટે એક મિનિટ ખર્ચો.

તમારા કુતરાને નવડાવવા માટે એક શિખાઊનુ માર્ગદર્શન.
તમારા પાળેલા પ્રાણીને નવડાવવુ ત્રાસદાયક નથી! એક વાર તમે તમારા પાળેલ પ્રાણીને સંપૂર્ણપણે સાફ કરશો અને પાથરણુ દુર કરશો ત્યારે તમે તમારા પુરવઠા સાથે તેની નાહવાની પ્રક્રિયા કરવા માટે તૈયાર હશો.


મારા કુતરાને કેટલી વાર નવડાવવો જોઇએ?
કેટલી વાર કુતરાને નવડાવવો તે દરેક જાત ઉપર જુદુજુદુ હોય છે. Cocker Spanielsની જાત ચામડીની સ્થિતિ ઉપર આધારિત હોય છે. દરેક ૬ અઠવાડીયા નાહવુ તે નિયમિત રીતે ફાયદાકારક છે. બેવડા આવરણવાળી જાત ફક્ત વર્ષમાં ૩ અથવા ૪ વાર નહાય છે. એક કુતરો જેનુ આવરણ ઘણી વાર છે, તેને નવડાવવાથી આચરણ નરમ થઈ જશે અને આવરણની waterproofingની ગૂણવત્તા ઘટાડવાનુ કારણ બનશે.

ક્યા પ્રકારના શેમ્પુનો ઉપયોગ કરવો જોઇએ?
તે તમારા પાળેલા પ્રાણીઓના આવરણ ઉપર આધાર રાખે છે અને કોઇ ચોક્કસ જાતની જરૂરીયાતો જેવી કે પ્રસાધન દ્રવ્યો વડે ચામડીને ભીની કરવી. હંમેશા તમારા કુતરા માટે ખાસ રચના કરેલા શેમ્પુ વાપરો. માનવીઓના શેમ્પુ કઠોર હોય છે અને કુતરાની જરૂરીયાત કરતા જુદા phની રચનાના હોય છે.

તમારા નાહવાના સત્રમાં શેનો સમાવેશ હોવો જોઇએ?
જેટલો તમારો હાથ પહોચે તેટલો પુરવઠો ભેગો કરો. દરેક વસ્તુ જેની તમને જરૂર પડશે તે તમારા નહાવાની નજીક હોવી જોઇએ. તમારા કુતરાને લપસવાથી બચાવવા માટે એક રબ્બરની ન લપસે તેવી ચટાઈ અને એક ગોળ વાસણ નીચે મુકો, આ તેને આરામ આપશે. પાળેલા પ્રાણીઓ જલ્દીથી ગભરાઈ જાય છે, જ્યારે તેમનુ પગ મુકવાનુ ગુમાવે છે અને તેઓ કદાચ બહાર કુદકો મારવાનો પ્રયાસ કરશે.

તમારા પાળેલા પ્રાણીના કાનનુ રક્ષણ કરો.
અવરોધ તરીકે દરેક કાનમાં એક અથવા બે કપાસના દડા મુકો જેને લીધે અકસ્માતથી કાનમાં પાણી નહી જાય. જો તમારા પાળેલા પ્રાણીના કાન ઢળતા હોય તો એક કાનને બીજા કાનથી દાબો જેથી કપાસ પાણીથી ભીનો નહી થાય. જો તમારા પાળેલા પ્રાણીના કાન ઉભા થાય તો જ્યા કાન ઉઘડે છે તેને તમારા હાથથી ઢાંકી દયો, જ્યારે તમે તેને ભીનો કરીને ધોતા હોય.

તમારા પાળેલા પ્રાણીની આંખોનુ રક્ષણ કરો.
તમારા પાળેલા પ્રાણીને નવરાવતા પહેલા તેની આંખોમાં એક ટીપુ ખનિજ તેલ નાખો જે એક પાતળુ આવરણ બનાવશે, જે સાબુ અને રાસાયણોની બળતરાથી તેની આંખોને બચાવશે. દરેક આંખના ખુણામાં એક નાનકડુ ટીપુ જેની તેને જરૂર છે, તે તેને ઉત્તેજીત કરનાર વસ્તુથી એક અવરોધ બનીને બચાવશે. પાળેલા પ્રાણીઓની આંખો માટે ખનિજ તેલ હાનિકારક નથી.

તમારા કુતરાને ઇજાથી બચાવવા માટે બરોબર રીતે ઉપાડો.
જો તમને તમારા કુતરાને નવડાવવા એક ગોળ વાસણમાં બેસાડવાની જરૂર હોય અને તમને અને તમારા કુતરાને ઇજાથી દુર રહેવુ હોય તો યોગ્ય પ્રશિક્ષણની કલાકૌશલ્યની પ્રક્રિયા વાપરવી જોઇએ.

કુતરાના આગળના પગની છાતીની નીચે તમારો એક હાથ મુકો અને બીજો હાથ પુછડીની નીચે પાછળના પગ ઉપર રાખો. તમારૂ ઉપરનુ શરીર સીધુ રાખો અને તમારી પાછળથી નહી પણ તમારા પગથી તેને ઉપાડો. જો કુતરાનુ વજન વધારે હોય તો હંમેશા મદદ માંગો.

આગળનો વ્યક્તિ કુતરાના આગળના પગ અને છાતીની નીચે એક હાથ મુકશે અને બીજો હાથ આગળના પગની પાછળ છાતીની નીચે મુકશે. બીજી વ્યક્તિ એક હાથ પાછળના પગની નીચે મુકશે, પુછડીની નીચે અને બીજો હાથ કુતરાના શરીરના પાછલા પગની સામે મુકશે. બંને વ્યક્તિ એક જ સમયે ઉભા થશે, તેમનો પાછળનો ભાગ નહી પણ યાદ રાખીને પગ ઉંચા કરશે.


આવરણ ભીનુ કરો.
ધીમેધીમે પાણી ચાલુ કરો અને તેના ઉષ્ણતામાનને અને પાણીના દબાણને, પાળેલા પ્રાણી ઉપર છોડતા પહેલા, સંતુલિત કરો. ઉષ્ણતામાન નવશેકુ હોવુ જોઇએ, બહુ ગરમ નહી અને બહુ ઠંડુ નહી. નવશેકા પાણીની સાથે શેમ્પુ બહુ સારી રીતે ચાલે છે અને તમારૂ પાળેલુ પ્રાણી બહુ આરામમાં રહેશે, જો પાણી ગરમ હોય તો પાણીનો ફુવારો આવરણની પાસે જેટલો નજીક બની શકે તેટલો રાખો, લગભગ આચરણથી ૧ ઈંચ. આ રીતે પાળેલુ પ્રાણી ડરી જતુ નથી અને તેના આવરણમાં સૌથી ઊંડી પાણીની ઘુસપેઠ મળે છે. સંપુર્ણપણે ચામડી માટે આવરણને ભીનુ કરી નાખો, આ hindquarters શરૂ કરીને તમારા પાળેલા પ્રાણીની સામે કામ કરો. માથુ સૌથી છેલ્લુ ભીનુ કરવુ જોઇએ. પાણીનો પ્રવાહ સૌમ્ય હોવો જોઇએ અને તે પાળેલા પ્રાણીના ચેહરા ઉપર ક્યારેય સીધો ન છાટવો જોઇએ. ધીમેથી તમારો ચેહરો ઉપર કરો જેથી તમારી આંખ અથવા નાક કરતા પાણી સીધુ માથાની પાછળ, તમારી પીઠની નીચે ચાલ્યુ જાય. તમારી આંગળીઓની આંખો, નાક અને મોઢાની આજુબાજુમાં પાણીને દુર કરવા મદદ લ્યો.

આવરણને શેમ્પુ કરો.
વ્યવસ્થિત રીતે રહેવાથી એ ખાતરી કરે છે કે તમારૂ પાળેલુ પ્રાણી સંપુર્ણરીતે આવરી લ્યે. hindquarters થી શરૂ કરીને પાળેલા પ્રાણીની સામે કામ કરો, તમારૂ માથુ સૌથી છેલ્લુ છોડીને. ચેહરા ઉપર આંસુ ન આવે તેવુ શેમ્પુ વાપરવુ જોઇએ. એ નિશ્ચિત કરો કે શેમ્પુ વાળની મારફતે તમારી ચામડી સુધી કામ કરે. આવરણના ઉપરના ભાગને ફક્ત ધોવો નહી. જાતિઓ જેના વાળ નાના છે તેમની ઉપર એક રબ્બરનુ બ્રશ વાપરી શકાય જેને લીધે શેમ્પુને આવરણની નીચે કામ કરવા મદદ મળે.

જો પાળેલા પ્રાણીને ખાસ કરીને લાંબા વાળ હોય તો વાળની વ્રુદ્ધિની દીશામાં માલિસ કરો જેને લીધે વાળ ગુચાઈ ન જાય.
એવા વિસ્તારો ધોવો જેને ખાસ ધ્યાનની જરૂર છે, વિસ્તારો જેને ઘણીવાર અનદેખા કરી દીધા છે, જે છે પેટની નીચે, પુછડીની નીચે, ગળાની નીચે, ચેહરાની કરચલીમાં અને કાનના ચામડીનો (ફડફડાહટ) એક રબ્બરનુ બ્રશ fecesને કાઢવા માટે મદદ કરે છે, અથવા બીજી કોઇ પણ વસ્તુ જે વાળને ચોટી રહી હોય.

ફરીથી પાણીનુ તાપમાન માપો. ધોતી વખતે માથાથી શરૂઆત કરો અને હાથેથી સાબુની સાથે ચેહરાને ધોવો. પાળેલા પ્રાણીને ધોવાનુ ચાલુ રાખો, તમારા છુટા હાથથી આવરણને સાબુથી માલિસ કરો. કોઇ પણ આવરણમાં રહેલો સાબુ ચામડીને બળતરા કરશે.

જરૂર પડે તો, moisturizer લગાવો.
moisturizerની સારવાર તમારા પાળેલા પ્રાણીની પોતાની ચામડીમાંથી બનાવેલ છે, જેનો આકાર એવો બનાવ્યો છે કે તે ભેજને બંધ કરી દયે છે. આ નિયમિત રીતે તમારા પાળેલા પ્રાણી માટે વાપરી શકો છો, જે કોરી ચામડીને અને ખોડાને અનુરાગી છે. મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં વિલયન નાહ્યા પછી ચામડી ઉપર માલિસ કરે છે જે આવરણ ઉપર રહી ગયુ છે. પાળેલા પ્રાણીને કોરૂ કરો, એક વાર પાળેલા પ્રાણીએ નાહી લીધા પછી આવરણ ઉપરથી વધારાના પાણીને તમારા હાથથી નીચોડી નાખો. વધારે પડતો ભેજ તમારા આવરણ ઉપરથી એક સાફ ટુવાલ વાપરીને ભુસી નાખો. લાંબા વાળવાળા કુતરાના આવરણને જોરથી ઘસો નહી. નાના વાળવાળા કુતરાના આવરણને ગોળાકાર ગતીથી સુકવી શકાય છે. કાનમાંથી કપાસ કાઢી નાખો અને કાનમાંથી ભેજ કાઢવા માટે ટુવાલ વાપરો.

ઘણી જાતો લાંબા અને ઝુકતા આવરણ સાથે સારી દેખાય છે અને વાળ બાંધેલા હોય તો તેની રૂવાટી સુકાઈ જાય છે. આમાં Poodle, Bichon Frise, Old English Sheepdog, Afghan Hound, and Malteseનો ઉદાહરણ માટે સમાવેશ છે. જ્યારે તમે તેના માથા ઉપર કામ કરતા હોય ત્યારે નીચે બેસાડવા માટે કોરા ડ્રાયરનો ઉપયોગ કરો. હવાનો પ્રવાહ તેના મોઢા ઉપર સીધો નહી નાખો.

પાળેલા પ્રાણીને રસ્સી.
ચેપને પ્રતિકાર કરવાની શક્તિ.
આપણે બધા હંમેશા લાખો સુક્ષ્મ જીવાણુના હુમલા હેઠળ છીએ, જે દુનિયામાં વસે છે, એટલે અસ્તિત્વ માટે રક્ષણ આવશ્યક છે. સ્વસ્થ શરીર કેટલીક સંરક્ષણની પદ્ધતિઓથી સજ્જ છે, જે બધો સમય સક્રિય છે. ચામડી શુક્ષ્મ જીવાણુઓને આક્રમણ કરવા સામે અવરોધ છે, કફ નીકળતી અન્તરછાલ નાકના વિદેશી પદાર્થોમાં છે, જે આપણે અંદર શ્વાસ લઈએ છીએ, ઉધરસનુ પ્રતિબીંબ ફરે છે, જ્યારે તમારૂ ગળુ અને કંઠસ્થાનને પજવે છે અને "જંતુઓ"ને ફેફસામાં જતા રોકે છે. પેટની આમ્લતા આક્રમણકારોને મારી નાખે છે જે અત્યાર સુધી ત્યા પહોચ્યા હતા અને લાળનો જથ્થો નાના આંતરડા દ્વારા ચેપના અવરોધ તરીકે કામ કરે છે. બીજા આક્રમણકારો feces અને પેશાબ શરીરમાંથી પસાર કરે છે, જ્યારે બેકટેરીયાએ પેદા કરેલ ઝેર પિત્તાશય નાશ કરશે. આ સંરક્ષણ તંત્ર માણસ અને પ્રાણીઓમાં સરખુ હોય છે, અને તે ખુબ સારી રીતે કામ કરે છે જ્યારે સ્વાસ્થય સારૂ હોય છે, પણ જ્યારે તમારૂ શરીર ધીમી ગતીએ ચાલતુ હોય ત્યારે તે અસરકારક નથી, અધભુખ્યા અથવા નબળા પડી જાય છે અથવા માનસિક અથવા શારિરીક તણાવમાં હોય છે. જ્યારે એક જીવતંત્ર પ્રાથમિક અવરોધમાંથી પસાર થવા સફળ થાય છે. શરીર હજી પણ હુમલાખોરની સામે ઇલાજ ધરાવે છે. રોગના ચેપથી મુક્ત થવાની પદ્ધતિ ખાસ અને ચોક્કસ શસ્ત્રો antibodies ક્રિયામાં આવે છે – જીવતંત્રની સામે હુમલો કરતી વખતે ઉપયોગી થાય છે.

ગલુડિયા.
ગલુડિયામાં જન્મ લેતી વખતે જ એક પોતાની પ્રતિકારક પદ્ધતિ હોય છે, પણ તે સંપુર્ણપણે વિકસિત નથી થઈ. આમ કુદરતે તેમના માટે કેટલીક રક્ષણાત્મક antibodies હસ્તગત કરવા માટે તેમની માતા પાસેથી વ્યવસ્થા કરી છે. આને નિષ્ક્રીય antibodies કહે છે કારણકે ગલુડિયા પોતે તેને બનાવતા નથી. નિષ્ક્રીય અલ્પમાત્રા "માતાનુ antibody" ગલુડિયા પાસે પસાર થાય છે.–

જ્યારે તે ગર્ભાશયમાં હજી પણ છે, પણ મોટા ભાગના colostrums ડેમમાંથી પહેલા દુધ મારફત આવે છે. colostrums ના રોગના antibodies પહેલે દિવસે ફક્ત ગલુડિયા શોષણ કરી શકે છે અને તે બહુ થોડા સમય માટે હોય છે. એટલે તે તરત જ સમજી શકાય છે કે જ્યારે ખુબ વધારે કચરો હોય છે અથવા કુતરાના બચ્ચા જણવાનુ લંબાય છે, પહેલાના ગલુડિયાને colostrums મળવાની તક વધારે હોય છે, તેની સરખામણી પછી જન્મ્યા કરતા. એટલે રોગને પ્રતિકાર કરવાની ક્ષમતા કચરાના સભ્યો વચ્ચે બદલાય છે. આ antibodies જે માતાએ તેના ગલુડિયાને પસાર કરેલ છે તે એવા રોગો માટે છે, જે તેણીએ સામનો કર્યો હતો અથવા તેને મટાડવા રસ્સી લગાણેલ. જો તે ખુબ સિમિત અથવા સુરક્ષિત અસ્તિત્વમાં રહેતો હોય, ક્યારેય બીજા કુતરાને મળ્યો ન હોય અને કોઇ દિવસ રસ્સીકરણ ન કરેલ હોય તો તેની પાસે પસાર કરવા માટે કોઇ રક્ષણ ન હોય અને તેના ગલડિયાઓ બધા કુતરાના રોગને પ્રારંભિક દિવસઓમાં હુમલાપાત્ર હોઇ શકે છે. તેમ છતા માતા colostrums મારફતે રક્ષણાત્મક પ્રતિરક્ષા પસાર કરશે, પણ આ જાતનુ રક્ષણ એકદમ જલ્દીથી બંધ થઈ જશે. હકિકતમાં દરેક અઠવાડિયે લોહીની માત્રા અડધી થઈ જશે, એટલે ગલુડિયાએ પોતાના antibodies વિકસિત કરવા પડશે, લડીને અથવા રોગની સામે લડીને અથવા રસ્સીકરણ કરીને જો તે જીંદગીભર સંરક્ષણ આપતુ હોય.

વયસ્કર કુતરાઓ.
મોટા ભાગના રોગો – જીવતંત્રમાં મુખ્યત્વે પ્રોટીનનો સમાવેશ હોય છે, એક સ્વસ્થ શરીર વિદેશી પ્રોટીનને પોતે શોધી કાઢે છે અને તેના ચોક્કસ antibodiesનુ ઉત્પાદન કરીને તેના હુમલાખોરને નકારે છે. આ સક્રિય antibodies (એટલે કે તેઓ પોતે પ્રાણી દ્વારા બનાવવામાં આવે છે), ખાસ સફેદ લોહીના કોષો મુખ્યત્વે ગાઠામાં અને બરોળ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. પહેલી વાર શરીરના ખાસ રોગો અથવા રસ્સી, સક્રિય antibodiesનો સામનો કરે છે, ત્યારે તેને બનાવતા વધારેમાં વધારે ૧૦ દિવસ લાગે છે, પણ બીજી વાર તે રોગ જાતે રજુ કરે છે. યાદશક્તિના કોષો ક્રિયામાં આવે છે અને antibodiesનુ ઝડપથી "ઉત્પાદન" કરવામાં આવે છે, તેથી રોગને સ્થાપના કરવાની તક નથી મળતી. એટલા માટે માણસોના અને પ્રાણીઓના કેટલાક રોગો જીવનકાળ દરમ્યાન ફક્ત એક જ વાર થાય છે, ઉદાહરણ માટે માણસમાં સામાન્ય રીતે ઓરી ફક્ત એક જ વાર થાય છે અને તેના હુમલાથી જો તે બચી જાય તો તેને જીવનભર સુરક્ષણ મળે છે. antibodies એક જ વલણ તરફ ખુબ ચોક્કસ હોઇ શકે છે અને તે માત્ર સુક્ષ્મજીવ (એન્ટીજીન) જે ઉત્પાદનને ઉત્તેજીત કરીને તેનો નાશ કરે છે, કુતરામાંથી લોહીનો નમુનો લેવામાં આવે છે અને તેને પ્રયોગશાળામાં પ્રક્રિયા કરીને તે બતાવે છે કે કુતરાને ચોક્કસ રોગ માટે antibodies છે જે લોહીમાં ફરે છે, અત્યાધુનિક કલાકૌશલ્યતા બતાવી શકે કે છે શું antibody તાજેતરમાં ચેપની પ્રતિક્રિયામાં છે અથવા તે કેટલાક સમય માટે હાજર છે. antibody નો સમય જતા ક્ષય થાય છે, પણ બરોબર antigenની સામે તેનો પ્રતિકાર ઝડપી પુનરૂત્થાનનુ કારણ બનશે.


રસ્સી.
જેમ આપણને કુતરા માટેના રોગની એક ઘટના પોતાના સંરક્ષણ માટે ન બને એટલે આપણે સક્રિય પ્રતિરક્ષાનુ રસ્સીકરણ બનાવવા તરફ જઈએ છીએ. આ એક હેતુપુર્વક રોગના ચેપથી બચવા માટેની પ્રતિક્રિયા છે, જે એક રોગની નાની નબળી માત્રા antibodiesના ઉત્પાદન માટે ઉત્તેજીત કરે છે.

ખરી રીતે આધુનિક રસ્સીઓ મુખ્ય ચાર વર્ગોમાં વિભાજીત થાય છે :
રસ્સીઓનો બારીક રીતે વસવાટ.
સદનસીબે સુક્ષ્મ જીવાણુ અને ઝેર તેમના રોગનુ કારણ બનવાની ક્ષમતા ઘટાડવા સુધારી શકાય છે, પરંતુ તે જ સમયે તેમના સક્રિય antibodiesની રચનાને ઉત્તેજીત કરવાની ક્ષમતા જાળવી શકાય છે. આ હળવાશ તરીકે ઓળખાતી પ્રક્રિયા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે અને સામાન્ય રીતે બીનકુદરતી યજમાન જેવા કે ઇંડામાં, પ્રાણીઓની બીજી જાતો અથવા પેશીજાલની સંસ્ક્રુતિ. હળવાશનો જથ્થો એના ઉપર આધાર રાખે છે કે તે કેટલો લાંબો સમય કીટાણુઓને "કૃતિમ" પદ્ધતિથી જાળવી શકે છે. આ યુક્તિ બરોબર સંતુલન મેળવવા માટે મહત્વમ antibodyનુ ઉત્પાદન પ્રાણીને રસ્સી આપીને અને હજી રોગનુ તે કારણ નથી. જીંવત રસ્સીનો મોટો ભાગ એ છે કે વયસ્કર કુતરાની પ્રતિરક્ષા વધારવા સામાન્ય રીતે ફક્ત એક જ માત્રાની જરૂર હોય છે. શ્રેષ્ઠ જીંવત રસ્સી સાથે મુકાયેલ કુતરાઓ બીજા કુતરાને જીવયંત્ર આપી દેશે નહી – ખરેખર તે એક આધુનિક કુતરાને સબંધિત રંગવાળી રસ્સીનો કિસ્સો છે. જો આ ન હોય તો પછી કુતરામાંથી પાડી નાખેલ જીવયંત્ર કદાચ "ચેપ"ના સંપર્કમાં રહેતા પ્રાણીઓને લગાડશે અને જો આ બને તો કેટલાક પ્રસંગો ઉપર હંમેશા જોખમ રહેશે કે જીવયંત્રની ક્ષમતા માટે રોગ પાછો આવી શકે છે. આવી રસ્સીઓ સારૂ છે કે ઉપયોગમાં નથી લીધી જ્યા એક સારો વિકલ્પ મરેલ રસ્સી અથવા જીંવત રસ્સી જે પાડેલ નથી તે ઉપલબ્ધ છે.

મરેલ રસ્સીઓ.
આ "જંતુઓ"માંથી બનેલ છે, જે ગરમીને લીધે અથવા રાસાયણિક મારફતિયા જેવા કે formalin દ્વારા માર્યા ગયા છે. તેમ હોવા છતા, જીવયંત્ર જે રસ્સી કરેલ પ્રાણીમાં, તેઓ ગુણાકારમાં અસમર્થ હોય છે. તેમ છતા, antibodiesની રચના પ્રેરિત કરે છે, જો કે બે માત્રા સામાન્ય રીતે જરૂરી છે ને એક ઉમરેલી વસ્તુ અથવા સહાયક તરીકે તેને કહેવામાં આવે છે, તે અસર વધારવા માટે જરૂરી હોઇ શકે છે. એકંદરે ઉત્પન કરેલ પ્રતિકાર કરવાની શક્તિ લાંબા સમય સુધી ચાલતી નથી પરંતુ દેખીતી રીતે આ પ્રકારની રસ્સીઓમાં સલામતિના પરિબળો વધારે છે.

Toxoids.
કેટલાક જીવયંત્રની પ્રાણઘાતક અસર વિશે હકિકત એ છે કે તેઓ ઝેરી પદાર્થો બનાવે છે, જેને toxins કહે છે. શરીર આને પ્રતિક્રિયા કરે છે, ચોક્કસ antibodies જેને ઝેર વિરોધી કહેવાય છે, જે નિષ્ક્રિય ઝેર પેદા કરવા માટે સક્ષમ છે. આ કૃતિમ રીતે toxoidને inject કરાય છે જે detoxified ઝેર દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. ક્યા તો ગરમીથી અથવા રાસાયણિક અર્થ અને ઇન્જેકશન ઉપર તેઓ વિરોધી વિષ ઉત્તેજીત કરવા માટે શરીરની રચના કરી શકાય છે. સામાન્ય રીતે રોગ પ્રતિરક્ષાને ઉત્તેજીત કરવા માટે બે માત્રા અપાય છે અને બુસ્ટરની માત્રા એક છે, જે બે થી ત્રણ વર્ષ જેટલી જરૂરી ચાલશે. કદાચ સૌથી વધુ પરિચિત ઉદાહરણ ધનુર્વા Toxoid છે.

મિશ્ર રસ્સીઓ.
તે શક્ય છે કે મિશ્ર રસ્સીઓ બનાવી શકાય છે, જો તેની બરોબર કાળજી લેવામાં આવે એ નિશ્ચિત કરવા માટે કે antigensની સુસંગતની ખાતરી આપે. મિશ્ર રસ્સીઓમાં કદાચ સમાવેશ હોય, ઉદાહરણ તરીકે બે જીવીત પ્રતિપિંડોનુ ઉત્પાદન ઉત્તેજન કરી રોગ કરનાર પદાર્થો કેટલાક મૃત પ્રતિપિંડોનુ ઉત્પાદન ઉત્તેજીત કરી રોગ કરનાર પદાર્થ અથવા જીવીત અને મૃત પ્રતિપિંડોનુ ઉત્પાદન ઉત્તેજીત કરી રોગ કરનાર પદાર્થોનુ સંયોજન સમાવી શકે છે. આવી રસ્સીઓ ન્યુનતમ સંખ્યાના ઇંજેક્શન સાથે રોગોની સામે અસરકારક રક્ષણોનુ દરજ્જો સ્થાપિત કરવા માટે ખાતરી આપે છે.

બુસ્ટરનુ રસ્સીકરણ.
રસ્સીઓ બનાવેલ રક્ષણ સામાન્ય રીતે કુદરતે બનાવેલ પ્રતિકાર કરવાની શક્તિ જેટલુ ચાલતુ નથી, એટલે બુસ્ટર્સ સમયાંતરે જરૂરી છે. જુદાજુદા રોગો માટે વિવિધ અંતરાલની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. કુતરાઓ જેને એકલી પરિસ્થિતિમાં રાખવામાં આવે છે, તેમના માલિકોની જમીન ઉપર ફક્ત કસરત કરવામાં આવે છે અને ક્યારે પણ પ્રદર્શનમાં અથવા તાલિમના વર્ગોમાં લઈ જતા નથી આથી તેઓને બુસ્ટરના રક્ષણની વધારે જરૂર પડે છે.

બીજા કુતરાઓ કરતા જેઓ નગરોમાં રહે છે અને બીજા કુતરાઓ સાથે ભળે છે અને એટલે તેમને કુદરતી ઉત્તેજીત કરવાની માત્રા પર્યાવરણમાં રહેલા ચેપની સામે નીચેના સ્તરે છે.

સંચાલન પદ્ધતિઓ.
રસ્સીઓ સામાન્ય રીતે ચામડીની નીચે અથવા અંદરના સ્નાયુઓને ઇંજેક્શન દ્વારા દેવામાં આવે છે, પરંતુ અમુક સંજોગોમાં, જ્યા સ્થાનિક રક્ષણ ઉત્તેજીત કરવાની જરૂર છે, તે બીજા માર્ગો દ્વારા આપવામાં આવે છે, ઉદાહરણ તરીકે કેનેલ ઉધરસની સામે કુતરાને બચાવવા જે રસ્સી વપરાય છે જે અતિસુક્ષ્મ જંતુ Bordetella bronchisepticaને લીધે થાય છે, તે intranasal ના માર્ગ દ્વારા દેવામાં આવે છે. આ માર્ગ દ્વારા સંચાલન "સ્થાનિક antibodies"ના ઉત્પાદનને થોડા દિવસોમાં શ્વાસનળીના ઉપરના ભાગમાં જ્યાં તેની જરૂર છે તે ઉત્તેજીત કરે છે. આ પછી લોહીના પ્રવાહમાં antibodiesના ઉત્પાદન દ્વારા અનુસરવામાં આવે છે.

રસ્સીઓ ક્યારે લગાડવી.
સ્વાભાવિક રીતે સક્રિય antibodiesના ઉત્પાદનને ઉત્તેજીત કરવાનો હેતુ છે, રસ્સીકરણ દ્વારા એક ગલુડિયાની જીંદગીમાં જેટલુ જલ્દી બની શકે તેટલુ. કમનસીબે આ સરળતાથી નથી થતુ, કારણકે માતા તરફથી મળેલ antibody રોગ સામે રક્ષણ કરતા નથી પણ તે રસ્સીકરણ માટે યોગ્ય જવાબ આપતા અટકાવે છે. સાહજીક રીતે ત્યા છે એક "પ્રતિરક્ષા તફાવત" જે દરમ્યાન ગલુડિયાઓ માતાના antibodies દ્વારા સુરક્ષિત નથી અને હજી સુધી રસ્સીકરણની પ્રતિક્રિયા સામે પોતાના સક્રિય antibodies ઉત્પન્ન કરે છે. ઘણા બધા પ્રયત્નો રસ્સીકરણની પ્રથાને ગોઠવવા માટે ગયા છે, તે ધ્યાન રાખીને આંતરિક નિર્બળતા ઓછામાં ઓછી રહે છે. કુતરાનો Parvovirus રોગ અથવા પિડા કરતા antibody ના ઉંચા સ્તર પેદા કરે છે. એક કુતરી જેને CPV antibody ના ઉંચા સ્તર છે તેણે તેના ઘણા ગલુડિયાઓને પસાર કરવા જોઇએ જેથી તેઓ રસ્સીકરણ માટે તૈયાર થતા પહેલા કદાચ લાંબા સમય સુધી રાહ જોવી પડે, કદાચ ૨૦ અઠવાડિયા. જો કુતરી પાસે ઘણા antibody પસાર કરવા માટે ન હોય, તો ગલુડિયાઓએ તેમનુ રસ્સીકરણ કરવા માટે છ મહિનામાં તૈયાર થવુ જોઇએ. આ વિશાળ વિવિધતા નોંધપાત્ર મૂંઝવણનુ કારણ બને છે અને એના કારણે રસ્સીની ઘણી માત્રા આપવા માટે ભલામણ કરવામાં આવે છે. પ્રાણીઓના શસ્ત્રવૈદો રસ્સીકરણ માટે લાગતો મહત્તમ સમય સ્થાનિક રોગની શરતો ધ્યાનમાં રાખીને અને કુતરાઓનો ઇતિહાસ જેમાં ગલુડિયુ ક્યારે જન્મ્યુ, શક્ય હોય તો લોહીના નમુના સાથે જોડવાની જરૂર છે. છેવટે આ સબંધમાં એક યાદ રાખવુ પડશે કે ત્યા હંમેશા કુતરાનુ (અને માણસનુ) યોગ્ય પ્રમાણ હશે, જેમના શરીરો લસ્સીકરણને જવાબ આપતા નિષ્ફળ જશે. સલામત અસરકારક રસ્સી મોટી સંખ્યામાં ઉપલબ્ધ છે, આજકાલના દિવસોમાં તેમનુ રક્ષણ કરવા માટે આ પાંચ મુખ્ય ચેપી રોગો છે, જેનાથી તેઓ પિડાય છે.

Link to Aaraogya

મંતવ્ય

આ આપની સાઈટ છે, માટે આપણે સાથે મળીને તેમાં સુધારણા કરીયે. આપણા તરફથી પ્રતિક્રિયા અથવા મંતવ્ય આવકાર્ય છે. આપણે મળીને ઉત્તમ રાખીયે.

મંતવ્ય આવકાર્ય

Follow us