આરોગ્ય.કૉમ - ગુજરાતી

Friday, Aug 23rd

Last update:04:36:36 AM GMT

અવગણના નહી કરો - રસ્સી.

Print PDF
Article Index
અવગણના નહી કરો
Page 2
મારા કુતરાને કેટલી વાર નવડાવવો જોઇએ?
આવરણ ભીનુ કરો.
રસ્સી.
All Pages

રસ્સી.
જેમ આપણને કુતરા માટેના રોગની એક ઘટના પોતાના સંરક્ષણ માટે ન બને એટલે આપણે સક્રિય પ્રતિરક્ષાનુ રસ્સીકરણ બનાવવા તરફ જઈએ છીએ. આ એક હેતુપુર્વક રોગના ચેપથી બચવા માટેની પ્રતિક્રિયા છે, જે એક રોગની નાની નબળી માત્રા antibodiesના ઉત્પાદન માટે ઉત્તેજીત કરે છે.

ખરી રીતે આધુનિક રસ્સીઓ મુખ્ય ચાર વર્ગોમાં વિભાજીત થાય છે :
રસ્સીઓનો બારીક રીતે વસવાટ.
સદનસીબે સુક્ષ્મ જીવાણુ અને ઝેર તેમના રોગનુ કારણ બનવાની ક્ષમતા ઘટાડવા સુધારી શકાય છે, પરંતુ તે જ સમયે તેમના સક્રિય antibodiesની રચનાને ઉત્તેજીત કરવાની ક્ષમતા જાળવી શકાય છે. આ હળવાશ તરીકે ઓળખાતી પ્રક્રિયા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે અને સામાન્ય રીતે બીનકુદરતી યજમાન જેવા કે ઇંડામાં, પ્રાણીઓની બીજી જાતો અથવા પેશીજાલની સંસ્ક્રુતિ. હળવાશનો જથ્થો એના ઉપર આધાર રાખે છે કે તે કેટલો લાંબો સમય કીટાણુઓને "કૃતિમ" પદ્ધતિથી જાળવી શકે છે. આ યુક્તિ બરોબર સંતુલન મેળવવા માટે મહત્વમ antibodyનુ ઉત્પાદન પ્રાણીને રસ્સી આપીને અને હજી રોગનુ તે કારણ નથી. જીંવત રસ્સીનો મોટો ભાગ એ છે કે વયસ્કર કુતરાની પ્રતિરક્ષા વધારવા સામાન્ય રીતે ફક્ત એક જ માત્રાની જરૂર હોય છે. શ્રેષ્ઠ જીંવત રસ્સી સાથે મુકાયેલ કુતરાઓ બીજા કુતરાને જીવયંત્ર આપી દેશે નહી – ખરેખર તે એક આધુનિક કુતરાને સબંધિત રંગવાળી રસ્સીનો કિસ્સો છે. જો આ ન હોય તો પછી કુતરામાંથી પાડી નાખેલ જીવયંત્ર કદાચ "ચેપ"ના સંપર્કમાં રહેતા પ્રાણીઓને લગાડશે અને જો આ બને તો કેટલાક પ્રસંગો ઉપર હંમેશા જોખમ રહેશે કે જીવયંત્રની ક્ષમતા માટે રોગ પાછો આવી શકે છે. આવી રસ્સીઓ સારૂ છે કે ઉપયોગમાં નથી લીધી જ્યા એક સારો વિકલ્પ મરેલ રસ્સી અથવા જીંવત રસ્સી જે પાડેલ નથી તે ઉપલબ્ધ છે.

મરેલ રસ્સીઓ.
આ "જંતુઓ"માંથી બનેલ છે, જે ગરમીને લીધે અથવા રાસાયણિક મારફતિયા જેવા કે formalin દ્વારા માર્યા ગયા છે. તેમ હોવા છતા, જીવયંત્ર જે રસ્સી કરેલ પ્રાણીમાં, તેઓ ગુણાકારમાં અસમર્થ હોય છે. તેમ છતા, antibodiesની રચના પ્રેરિત કરે છે, જો કે બે માત્રા સામાન્ય રીતે જરૂરી છે ને એક ઉમરેલી વસ્તુ અથવા સહાયક તરીકે તેને કહેવામાં આવે છે, તે અસર વધારવા માટે જરૂરી હોઇ શકે છે. એકંદરે ઉત્પન કરેલ પ્રતિકાર કરવાની શક્તિ લાંબા સમય સુધી ચાલતી નથી પરંતુ દેખીતી રીતે આ પ્રકારની રસ્સીઓમાં સલામતિના પરિબળો વધારે છે.

Toxoids.
કેટલાક જીવયંત્રની પ્રાણઘાતક અસર વિશે હકિકત એ છે કે તેઓ ઝેરી પદાર્થો બનાવે છે, જેને toxins કહે છે. શરીર આને પ્રતિક્રિયા કરે છે, ચોક્કસ antibodies જેને ઝેર વિરોધી કહેવાય છે, જે નિષ્ક્રિય ઝેર પેદા કરવા માટે સક્ષમ છે. આ કૃતિમ રીતે toxoidને inject કરાય છે જે detoxified ઝેર દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. ક્યા તો ગરમીથી અથવા રાસાયણિક અર્થ અને ઇન્જેકશન ઉપર તેઓ વિરોધી વિષ ઉત્તેજીત કરવા માટે શરીરની રચના કરી શકાય છે. સામાન્ય રીતે રોગ પ્રતિરક્ષાને ઉત્તેજીત કરવા માટે બે માત્રા અપાય છે અને બુસ્ટરની માત્રા એક છે, જે બે થી ત્રણ વર્ષ જેટલી જરૂરી ચાલશે. કદાચ સૌથી વધુ પરિચિત ઉદાહરણ ધનુર્વા Toxoid છે.

મિશ્ર રસ્સીઓ.
તે શક્ય છે કે મિશ્ર રસ્સીઓ બનાવી શકાય છે, જો તેની બરોબર કાળજી લેવામાં આવે એ નિશ્ચિત કરવા માટે કે antigensની સુસંગતની ખાતરી આપે. મિશ્ર રસ્સીઓમાં કદાચ સમાવેશ હોય, ઉદાહરણ તરીકે બે જીવીત પ્રતિપિંડોનુ ઉત્પાદન ઉત્તેજન કરી રોગ કરનાર પદાર્થો કેટલાક મૃત પ્રતિપિંડોનુ ઉત્પાદન ઉત્તેજીત કરી રોગ કરનાર પદાર્થ અથવા જીવીત અને મૃત પ્રતિપિંડોનુ ઉત્પાદન ઉત્તેજીત કરી રોગ કરનાર પદાર્થોનુ સંયોજન સમાવી શકે છે. આવી રસ્સીઓ ન્યુનતમ સંખ્યાના ઇંજેક્શન સાથે રોગોની સામે અસરકારક રક્ષણોનુ દરજ્જો સ્થાપિત કરવા માટે ખાતરી આપે છે.

બુસ્ટરનુ રસ્સીકરણ.
રસ્સીઓ બનાવેલ રક્ષણ સામાન્ય રીતે કુદરતે બનાવેલ પ્રતિકાર કરવાની શક્તિ જેટલુ ચાલતુ નથી, એટલે બુસ્ટર્સ સમયાંતરે જરૂરી છે. જુદાજુદા રોગો માટે વિવિધ અંતરાલની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. કુતરાઓ જેને એકલી પરિસ્થિતિમાં રાખવામાં આવે છે, તેમના માલિકોની જમીન ઉપર ફક્ત કસરત કરવામાં આવે છે અને ક્યારે પણ પ્રદર્શનમાં અથવા તાલિમના વર્ગોમાં લઈ જતા નથી આથી તેઓને બુસ્ટરના રક્ષણની વધારે જરૂર પડે છે.

બીજા કુતરાઓ કરતા જેઓ નગરોમાં રહે છે અને બીજા કુતરાઓ સાથે ભળે છે અને એટલે તેમને કુદરતી ઉત્તેજીત કરવાની માત્રા પર્યાવરણમાં રહેલા ચેપની સામે નીચેના સ્તરે છે.

સંચાલન પદ્ધતિઓ.
રસ્સીઓ સામાન્ય રીતે ચામડીની નીચે અથવા અંદરના સ્નાયુઓને ઇંજેક્શન દ્વારા દેવામાં આવે છે, પરંતુ અમુક સંજોગોમાં, જ્યા સ્થાનિક રક્ષણ ઉત્તેજીત કરવાની જરૂર છે, તે બીજા માર્ગો દ્વારા આપવામાં આવે છે, ઉદાહરણ તરીકે કેનેલ ઉધરસની સામે કુતરાને બચાવવા જે રસ્સી વપરાય છે જે અતિસુક્ષ્મ જંતુ Bordetella bronchisepticaને લીધે થાય છે, તે intranasal ના માર્ગ દ્વારા દેવામાં આવે છે. આ માર્ગ દ્વારા સંચાલન "સ્થાનિક antibodies"ના ઉત્પાદનને થોડા દિવસોમાં શ્વાસનળીના ઉપરના ભાગમાં જ્યાં તેની જરૂર છે તે ઉત્તેજીત કરે છે. આ પછી લોહીના પ્રવાહમાં antibodiesના ઉત્પાદન દ્વારા અનુસરવામાં આવે છે.

રસ્સીઓ ક્યારે લગાડવી.
સ્વાભાવિક રીતે સક્રિય antibodiesના ઉત્પાદનને ઉત્તેજીત કરવાનો હેતુ છે, રસ્સીકરણ દ્વારા એક ગલુડિયાની જીંદગીમાં જેટલુ જલ્દી બની શકે તેટલુ. કમનસીબે આ સરળતાથી નથી થતુ, કારણકે માતા તરફથી મળેલ antibody રોગ સામે રક્ષણ કરતા નથી પણ તે રસ્સીકરણ માટે યોગ્ય જવાબ આપતા અટકાવે છે. સાહજીક રીતે ત્યા છે એક "પ્રતિરક્ષા તફાવત" જે દરમ્યાન ગલુડિયાઓ માતાના antibodies દ્વારા સુરક્ષિત નથી અને હજી સુધી રસ્સીકરણની પ્રતિક્રિયા સામે પોતાના સક્રિય antibodies ઉત્પન્ન કરે છે. ઘણા બધા પ્રયત્નો રસ્સીકરણની પ્રથાને ગોઠવવા માટે ગયા છે, તે ધ્યાન રાખીને આંતરિક નિર્બળતા ઓછામાં ઓછી રહે છે. કુતરાનો Parvovirus રોગ અથવા પિડા કરતા antibody ના ઉંચા સ્તર પેદા કરે છે. એક કુતરી જેને CPV antibody ના ઉંચા સ્તર છે તેણે તેના ઘણા ગલુડિયાઓને પસાર કરવા જોઇએ જેથી તેઓ રસ્સીકરણ માટે તૈયાર થતા પહેલા કદાચ લાંબા સમય સુધી રાહ જોવી પડે, કદાચ ૨૦ અઠવાડિયા. જો કુતરી પાસે ઘણા antibody પસાર કરવા માટે ન હોય, તો ગલુડિયાઓએ તેમનુ રસ્સીકરણ કરવા માટે છ મહિનામાં તૈયાર થવુ જોઇએ. આ વિશાળ વિવિધતા નોંધપાત્ર મૂંઝવણનુ કારણ બને છે અને એના કારણે રસ્સીની ઘણી માત્રા આપવા માટે ભલામણ કરવામાં આવે છે. પ્રાણીઓના શસ્ત્રવૈદો રસ્સીકરણ માટે લાગતો મહત્તમ સમય સ્થાનિક રોગની શરતો ધ્યાનમાં રાખીને અને કુતરાઓનો ઇતિહાસ જેમાં ગલુડિયુ ક્યારે જન્મ્યુ, શક્ય હોય તો લોહીના નમુના સાથે જોડવાની જરૂર છે. છેવટે આ સબંધમાં એક યાદ રાખવુ પડશે કે ત્યા હંમેશા કુતરાનુ (અને માણસનુ) યોગ્ય પ્રમાણ હશે, જેમના શરીરો લસ્સીકરણને જવાબ આપતા નિષ્ફળ જશે. સલામત અસરકારક રસ્સી મોટી સંખ્યામાં ઉપલબ્ધ છે, આજકાલના દિવસોમાં તેમનુ રક્ષણ કરવા માટે આ પાંચ મુખ્ય ચેપી રોગો છે, જેનાથી તેઓ પિડાય છે.



Link to Aaraogya

મંતવ્ય

આ આપની સાઈટ છે, માટે આપણે સાથે મળીને તેમાં સુધારણા કરીયે. આપણા તરફથી પ્રતિક્રિયા અથવા મંતવ્ય આવકાર્ય છે. આપણે મળીને ઉત્તમ રાખીયે.

મંતવ્ય આવકાર્ય

Follow us