બાળકો માટે ખોરાક બનાવતી વખતે કાળજી લેવી

Print
બનાવતી વખતે કોઇ ખાસ ધ્યાન રાખવુ ?
પૌષ્ટીક આહાર તૈયાર કરતી વખતે યોગ્ય કાળજી રાખવી, જેનાથી માતાના દુધનો ગુણધર્મ સુધારી શકાય. માતાના દુધને વધારે પડતુ પાણીવાળુ, અથવા પાતળુ નહી કરવુ એ વિશ્વાસ રાખીને કે તે ગળી જવા માટે અથવા પચવા માટે આસાન થાય. આનુ ઊત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ પાતળી ’દાળ’નુ પાણી છે. અહીયા સુધી કે નાના બાળકો અર્ધો ઘટ્ટ ખોરાક સરળતાથી ખાશે અને વધારે પડતુ પાતળુ કરવાનુ પરિણામ કિમતી કેલરી ગુમાવવુ છે.

બીનજરૂરી પોષક તત્વોના નુકશાનથી બચવુ જોઇએ. દા.ત. શાકભાજી સુધાર્યા પછી નાનકડા ટુકડા કરીને ધોવી નહી. જેટલા નાનકડા ટુકડા કરશો તેટલા પોષક તત્વો ઓછા થશે. ખોરાક બનાવતી વખતે હંમેશા ઓછુ પાણી વાપરો અને તે બનાવવા માટે લગતુ પાણી સાથે ખોરાકને છુંદી નાખો. વધારે પડતુ પાણી ઉમેરીને પછી ફેકી દેવુ, પરિણામમાં પાણીના ઓગળી જાય તેવા પોષક તત્વો ગુમાવીએ છીએ અને તેનાથી દુર રહેવુ જોઇએ. ફળના છોતરા, કઠોરની ચામડી, અને શાકભાજીના રેસા સંપુર્ણપણે શરૂઆતથી છુંદવા જોઇએ કારણકે તેને લીધે અપચો થાય છે.

Food Pyramid Food Pyramid
ખોરાકને છુંદવાની જરૂર નથી, પણ જોઇએ તો તે કાપી શકાય છે અથવા ભાંગીને ભુક્કો કરી શકાય. વિવિધ પ્રકારના ઘરેલુ ખાદ્ય પદાર્થો દિવસમાં ૫ થી ૬ વાર આપી શકાય છે, જેવા કે ચોખા, દાળ, રોટલી અથવા ખીચડી અને ધીમેધીમે તેની માત્રા વધારી શકાય છે. ઈડલી, ઉપમા અથવા દહીચોખા આપી શકાય છે. વિવિધ પ્રકારની શાકભાજી અને મૌસમી ફળો પણ આપી શકાય છે. ખોરાક જેવો કે દહી, ઇંડુ, ખીર અને રોટલીનો સમાવેશ થઈ શકે છે. ઉકાળેલુ અથવા સાંતળેલુ ઈંડુ પણ આપી શકાય છે. કાચા ઇંડા બેકટેરીયાના ચેપથી બચવા માટે દુર રાખવા જોઇએ. માછલી અથવા માંસના ટુકડા પણ માંસાહારી કુટુંબો માટે ઉમેરી શકાય છે.

નમુનાનો ચારો: જમવાનો પહાડ.
એક ૧.૧/૨ પ્યાલો છુંદેલા અનાજનો આહાર, શાકભાજી (આંગળીનો આહાર), બટેટા, પાંદડાવાળી શાકભાજી, ઉકાળેલુ/તળેલુ ઈંડુ (છુંદેલુ), છુંદેલી અને રાંધેલી માછલી, (મસાલા વીના). ઓછામાં ઓછા ચાર વાર એક દિવસમાં. જ્યાં સુધી તમારૂ બાળક એક વર્ષનુ થાય, ત્યારે તેણે લેવુ :

દુધ ૨ થી ૩ કપ
ડાળ ૨ ચમચી
ઈંડુ
માંસ/માછલી ૨ ચમચી
રાંધેલી લીલી અથવા પીળી શાકભાજી ૨ ચમચી
બીજા શાકભાજી, બટેટા મળીને ૨ ચમચી
વિટામિન C માટે ફળો
બીજા ફળો ૧/૪ કપ
રાંધેલા ચોખા ૧/૪ કપ
ચાપતી/બ્રેડ ૧/૨ થી ૧
માખણ/વનસ્પતી ઘી ૧ ચમચી


નીચે બતાવેલી નોંધો જવનો ગાઢ કેલરીવાળો ખોરાક
જવનો ખોરાક કેવી રીતે બનાવી શકાય ?
સારી રીતે રાંધેલુ અને છુંદેલુ અનાજ દુધની અને ખાંડની સાથે ભેળવીને વધારે કેલરી અને પ્રોટીનની જરૂરીયાત માટે આપી શકાય છે. ફુગેલ કઠોળ અને વાલ વગેરે વાપરી શકાય છે. અનાજ જેવા કે ઘઊ, બાજરો, નાચણી, જુવાર અને કઠોળ જેવા કે મગ (પુરા) ફણગાવી શકાય છે.

ફાયદાઓ
maltની પ્રક્રિયા riboflavin, niacin ના પાત્રને વધારે છે. જુદીજુદી દાળો અને કઠોળમાં વિટામીન Bનો સમુદાય અને વિટામીન C ની માત્રા વધારે છે. તેમ છતા, આ ખોરાક આખો દિવસ ન આપવો જોઇએ, પણ આખા દિવસમાં ૧ થી ૨ વાર આપવો જોઇએ. આનુ કારણ એ છે કે બાળકે દરેક ખોરાકનો સ્વાદ વિકસિત કરવો જોઇએ અને નકારવો ન જોઇએ. આના વપરાશની અવધિ ઓછી છે એટલે malting દરેક ત્રણ અથવા ચાર અઠવાડીયે કરવુ જોઇએ.