''હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટ''

Print
દસ વર્ષ બાદ આજનાં વૈજ્ઞાાનિકો 'લ્લય્ઁ' વિશે શું વિચારે છે ?
''હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટ''
હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટ એટલે મનુષ્યનાં શરીરમાં રહેલ બધા જ જનિનો ભરેલી કિતાબને વાંચવાની વૈજ્ઞાાનિક પહેલ. આજથી દસ વર્ષ પહેલા એટલે કે, ફેબુ્રઆરી ૨૦૦૧માં વિજ્ઞાાન જગતનાં સીરમોર સમા બે મેગેજીન (વૈજ્ઞાાનિક જર્નલ) 'નેચર' અને ''સાયન્સ'' હ્યુમન જેનોમનો વર્કીગ ક્રાફટ પ્રકાશીત થયો હતો. આ વાતને આજે દસ વર્ષ વિતી ગયા છે. ટુંકમાં હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટ (લ્લય્ઁ) નાં દસ વર્ષ પુરા થયા છે. વિજ્ઞાાન જગતનો મોઘો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગથી શરૃ થયેલ લ્લય્ઁ વિશે ઘણુ બધુ લખાઈ ગયું છે. સવાલ એ છે કે હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ આજનાં જમાનાને લ્લય્ઁ થી શું ફરક પડયો છે ? આજનાં ખ્યાતનામ વૈજ્ઞાાનિકો લ્લય્ઁ વિશે શું વિચારે છે ? હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટ વિશે તેમને શું કહેવું છે ? આ રોચક અને રોમાંચક વાતને માણતા પહેલાં જરાં, હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટનો ફલેશ બેક માણી લઈએ. ૧૯૮૬માં ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એનર્જીનાં ડિરેક્ટર ચાર્લ્સ ડેલીસીએ હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટનાં બીજ વાવ્યા હતાં. અનેક વૈજ્ઞાાનિકો સાથે મીટીંગ, ચર્ચાવિચારણા અનેક અમેરીકન ડિપાર્ટમેન્ટનાં ઈન્વોલ્ટમેન્ટ અને સેનેટર પેટ ડોમેનીકીનાં સહયોગ વડે ૧૯૮૭માં અમેરીકન પ્રેસીડેન્ટ પાસે બજેટ માટે લ્લય્ઁ પ્રોજેક્ટ રજુ થયો હતો. ૧૯૯૦માં ત્રણ અબજ ડોલરનાં બજેટ સાથે લ્લય્ઁ વિધીવત શરૃ થયો. પ્રોજેક્ટની શરૃઆતમાં અંદાજ બાંધવામાં આવ્યો હતો કે, ''૧૫ વર્ષ બાદ, લગભગ ૩૦૦૦ વૈજ્ઞાાનિકો આખુ વર્ષ કાર્યરત રહેશે ત્યારે જ આ પ્રોજેક્ટ પુરો થશે. શરૃઆતમાં હ્યુમન જેનોમમાં 'જનીનો' વિશે જે ખાસ બાબત જાણવા મળે તેને પણ ''પેટન્ટ'' મેળવવાનાં પેતરાં થયા હતાં. જોકે ૨૦૦૦માં પ્રેસીડેન્ટ બિલ કલીન્ટને જણાવી દીધું કે જેનોમ સ્કિવન્સ માટે પેટન્ટ આપવામાં નહીં આવે. સંપૂર્ણ જેનોમને બધા જ સંશોધકો અને પબ્લિક ઉપયોગ માટે ઈન્ટરનેટ ઉપર મફતમાં ઉપલબ્ધ કરવામાં આવશે. બીલ કલીન્ટનનાં એક જ સ્ટેટમેન્ટથી બાયોટેક કંપનીનાં શેર માર્કેટમાં ફક્ત બે દિવસમાં પચાસ અબજ ડોલરનું ગાબડુ પડયું હતું.

મોટી સંખ્યામાં સ્ત્રીનાં લોહીનાં સેમ્પલ લેવામાં આવ્યા અને પુરૃષોનાં વિર્ય સેમ્પલો લેવામાં આવ્યા હતાં. ટેકનીકલી સ્પર્મ એટલે કે શુક્રાણુમાંથી સ્વચ્છ ઘશછ ને અલગ તારવવું વધારે સહેલું અને સલાહભર્યું હતું. શુક્રાણુમાં ઠ અને રૃ સહીતનાં બધા જ રંગસુત્રો (ફોમોઝોમ્સ) ઉપલબ્ધ હોય છે. યુરોપ, આફ્રિકા, અમેરિકા, અને એશીયાનાં વતનીઓનાં સેમ્પલો લઈને લ્લય્ઁ માં ઘશછ સ્કિવન્સ ઉકેલવામાં આવી હતી. ખાનગી કંપની સેલેરા જેનોમિક્સે પણ ખાનગી ભંડોળથી હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટ જેવો પ્રોજેક્ટ શરૃ કર્યો હતો. જેનાં મુખ્ય સૂત્રધાર હતાં. જે.ફેગ વેન્ટર. ૨૦૦૧માં નેચર મેગેજીનમાં લ્લય્ઁ નો ડ્રાફટ રજુ થયો, ત્યારે સાયન્સ મેગેજીનમાં રોલેરા જેનોમીક્સનાં સંશોધન પત્રો રજુ થયા હતાં. શરૃઆતમાં હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટમાં એક લાખ જેટલાં જનિનોનો અંદાજ બાંધવામાં આવતો હતો. તે પેપર રજુ થયા ત્યારે ૨૦ થી ૨૮ હજારની સંખ્યા ઉપર આવીને અટકી ગયો હતો. હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટ દ્વારાં વિજ્ઞાાન જગતનાં જ્ઞાાનની સિમારેખાઓ વિસ્તરી છે. સાથે સાથે જ્ઞાાન આધારીત ટેકનોલોજીએ ઘણા ક્ષેત્રોને સમૃદ્ધ કર્યા છે. હ્યુમન જેનોમ પ્રોજેક્ટથી જીવવિજ્ઞાાન, બાયો-કેમિસ્ટ્રી, બાયો-ટેકનોલોજી, તબીબી જગત, ડ્રગ્સ ઉત્પાદન કરનારી કંપનીઓ, અને જીનેટીક્સ અને ઉત્ક્રાંન્તિ સમજવામાં, અમુલ્ય ફાળો મળ્યો છે. આજનાં વૈજ્ઞાાનિકોનો લ્લય્ઁ વિશે શું અભિપ્રાય છે. એક ઝલકમાં હ્યુમન જેનોમ જેવાં મહાસાગરમાંથી બે બુંદ જેટલું આચમન કરી લઈએ.''


Disclaimer: The news story on this page is the copyright of the cited publication. This has been reproduced here for visitors to review, comment on and discuss. This is in keeping with the principle of ‘Fair dealing’ or ‘Fair use’. Visitors may click on the publication name, in the news story, to visit the original article as it appears on the publication’s website.

Source:Gujaratsamachar.com